اين كسي كه خدا و رسول او به وي انعام كرده‏اند، زيد بن حارثه است، كه قبلا برده رسول خدا (صلي‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) بود، سپس آن جناب آزادش كرد و او را فرزند خود گرفت، و اين يك انعامي بود كه رسول خدا (صلي‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) به وي كرد، انعام ديگرش اين بود كه دختر عمه خود - زينب دختر جحش - را همسر او كرد، حالا آمده نزد رسول خدا مشورت مي‏كند، كه اگر صلاح بدانيد من او را طلاق دهم، رسول خدا (صلي‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) او را از اين كار نهي مي‏كند، ولي سرانجام زيد همسرش را طلاق داد، و رسول خدا (صلي‏الله‏عليه‏وآله‏وسلّم‏) با او ازدواج كرد، و اين آيه در بيان اين قصه نازل شد.

بنابر اين، منظور از انعم الله عليه نعمت هدايت است كه خدا به زيد ارزاني داشت، و او را كه يك مشرك زاده بود، به سوي ايمان هدايت نمود، و نيز محبت او را در دل پيامبرش افكند، و منظور از جمله انعمت عليه احساني است كه پيغمبر به وي كرد، و او را كه برده‏اي بود، آزاد ساخت، و به فرزندي خود پذيرفت، و جمله امسك عليك زوجك و اتق الله كنايه است از اينكه همسرت را طلاق مده، و اين كنايه خالي از اين اشاره نيست، كه زيد اصرار داشته او را طلاق دهد.

لازم است به این قسمت از آیه توجه بیشتری بفرمائید :{ قسمتی که می فرماید : بیم داشتی از اینکه مطلبی را در دلت پنهان بداری ! – از جمله مواردی که ایجاد شبهه می کند ، همین قسمت است . اما به

تفسیر دقت لازم را مبذول بفرمائید .}

 و تخفي في نفسك ما الله مبديه - يعني تو در دلت مطلبي را پنهان مي‏كني كه خدا ظاهر كننده آن است و تخشي الناس و الله احق ان تخشيه از ذيل آيات يعني جمله الذين يبلغون رسالات الله و يخشونه و لا يخشون احدا الا الله، بر مي‏آيد كه ترس از مردم در جمله مورد بحث، اين نبوده كه آن جناب از جان خود مي‏ترسيده، بلكه ترسش راجع به خدا و مربوط به دين او بوده، و مي‏ترسيد مردم به خاطر ازدواجش با همسر زيد او را سرزنش كنند، و اين ترس را در دل پنهان مي‏داشته، چون مي‏ترسيده اگر اظهارش كند، مردم او را سرزنش كنند، و بيماردلان هو و جنجال به راه بيندازند، كه چرا همسر پسرت را گرفته‏اي، و در نتيجه ايمان عوام مردم هم سست شود، و اين ترس به طوري كه ملاحظه مي‏كنيد ترس مشروعي بوده، نه مذموم، چون در حقيقت ترس براي خداي سبحان بوده است.